Yazılım ve bilgi işlem
Kurumsal firmaların bilgi işlem departmanlarına kendi ekibimle destek veriyorum. Yerine geçmiyorum, yanında duruyorum: kurumun kendi ekibi günlük işi yürütürken, uzmanlık gerektiren ya da eleman sayısının yetmediği işleri biz üstleniyoruz.
ArfYzd Bilişim ne yapar
Bu iş 2010'lu yıllarda kurumsal firmalara teknoloji ürünü tedarik ederek başladı. Ürünü veren taraf olunca sorunun çoğu zaman donanımda değil, o donanımı kimin sahipleneceğinde olduğunu gördüm; iş zamanla tedarikten hizmete kaydı.
Bu tarafı bugüne kadar hiç ilan etmedim. İşler tanıdık üstünden geldi, butik kaldı ve internette hiç görünmedi. Bu sayfa, bilişim işinin ilk kez açıkça anlatıldığı yer.
Hizmetler
Sanallaştırma
Tek fiziksel sunucuda birden çok sanal makine çalıştırmak, ayrı ayrı duran eski sunucuları tek platformda toplamak, iş yüklerini birbirinden yalıtmak. Pratikte şu anlama geliyor: donanım arızasında iş durmuyor, yeni bir sunucu ihtiyacı satın alma bekletmiyor, test ortamı canlıyı riske atmadan açılıyor.
Veri bankası
Veritabanı kurulumu, yapılandırması ve bakımı. Yedekleme düzenini kuruyoruz ve — asıl önemlisi — geri dönüş provasını yapıyoruz. Yedek alınıyor olması yetmez; o yedekten gerçekten dönülebildiği denenmedikçe yedek yok sayılır. Ayrıca yavaşlayan sorguların takibi ve büyüyen verinin planlanması.
Ağ (network)
Yerel ağ tasarımı ve kablolama düzeni, kablosuz ağ planı, şube ve uzak ofis bağlantıları, güvenlik duvarı kuralları, kimin nereye erişeceğinin yazılı hâle getirilmesi. Ağ sorunlarının çoğu arızadan değil, kimsenin şemayı güncel tutmamasından çıkıyor.
Sunucu yönetimi
Kurulum, güncelleme, izleme ve olay anında müdahale. Sunucuların dolup dolmadığını, servislerin gerçekten ayakta olup olmadığını izleyen bir düzen kuruyoruz; sorunu kullanıcı arayıp söylemeden önce görmek esas.
Kimlerle çalışıyoruz
Uygun olduğumuz yer: kendi bilgi işlem departmanı olan, ama her işi karşılayacak kadar kalabalık olmayan kurumlar. Bir ya da birkaç kişilik bir bilgi işlem ekibi günlük işi yürütür; sanallaştırma kurulumu, veritabanı taşıma ya da ağ yenileme gibi işler bu ekibi aylarca meşgul eder. Bu tür işlerde yanlarına geçiyoruz.
Uygun olmadığımız yer: tek bilgisayarlık esnaf desteği ve bireysel teknik servis. Bu işleri almıyorum, çünkü doğru düzgün yapılacak yapı orada yok.
Nasıl çalışıyoruz
Yerinde bakış
Mevcut durumu görmeden teklif vermiyorum.
Yazılı tespit
Ne var, ne eksik, hangisi acil — maddeler hâlinde yazıyoruz.
Kapsam ve sıra
Her şeyi aynı anda yapmak yerine riski en yüksek maddeden başlıyoruz.
Uygulama
İş saatinde durması gereken bir şey varsa önceden söylüyoruz, sürpriz kesinti olmuyor.
Devir ve süreklilik
Yaptığımız işi kurumun kendi ekibine belgeleyerek devrediyoruz; isteyen kurumla düzenli destek olarak devam ediyoruz.
Yazdığım uygulamalar
Aşağıdakilerin tamamını ben yazdım. Ortak noktaları şu: hiçbiri örnek proje değil, hepsi gerçek bir işin içinde çalışıyor.
Uygulamalar
Yemek sipariş platformu. Dört platformda birden çalışıyor: müşteri web sitesi, iOS uygulaması, Android uygulaması ve kurye uygulaması. Restoran paneli ve yönetim tarafı da aynı sistemin parçası. Bir alt başlıkta ayrıntılı anlattım.
Oto servisler için iş takip uygulaması. Araç kabulünden teslime kadar her işlem kayıt altında: hangi araç, hangi işlem, kim yaptı, ne zaman teslim edildi. Servis sahibinin gün içinde tezgâhı bırakmadan bakabileceği bir akış olarak tasarlandı.
Kendi işletmemin yazılımı. Servisin ERP'si, müşterinin telefonundan onayladığı online sözleşmeler ve tek kullanımlık kodla doğrulama. Sözleşmenin kâğıtla imzalandığı bir işi tamamen dijitale taşıdım; hem müşteri hem servis aynı kaydı görüyor.
Yaşam simülasyon oyunu. Hâlâ geliştirme aşamasında; hazır olmadan yayınlamıyorum.
Lena'nın Bahçesi
Çocuklar için kapalı bir oyun alanı. Reklam yok, dışarı çıkan bağlantı yok, dışarıdan içerik gelmiyor. Çocuk kullanıcı için yazıldığı için tasarım kuralları da ona göre kuruldu.
Mobil oyunlar
Dört oyun yazdım: Katkat (izometrik kule istifleme), Lemon Arena (arena aksiyonu), Süper Zeka (pim çekmeli bulmaca) ve Zombik (hayatta kalma aksiyonu). Dördü de Flutter ile yazıldı, ortak bir hesap ve sıralama altyapısını paylaşıyor.
Hadi Yiyelim !!!'in dört katmanı
Restorancılıkta ve yazılımda biriken her şey bu işte birleşti. Sistem tek parça değil, birbiriyle konuşan dört katman:
1 · Müşteri katmanı
Web sitesi, iOS ve Android uygulaması. Üçü de aynı sipariş akışını çalıştırıyor; birinde olan özellik diğerinde de var. Adres seçimi, menü, sepet, ödeme ve sipariş takibi.
2 · Restoran katmanı
Restoranın kendi paneli. Sipariş kabulü ve hazırlama süresi, menü ve ürün yönetimi, çalışma saatleri, yoğunluk durumu. Bu katmanı tasarlarken ölçü şuydu: yoğun saatte bir siparişi kabul etmek kaç dokunuş sürüyor. Fazlasını sildim.
3 · Kurye katmanı
Kuryenin kendi uygulaması. Sipariş ataması, yol, teslim onayı ve durum bildirimi. Kuryenin sürüş hâlinde ekranla uğraşamayacağı varsayımıyla kuruldu.
4 · Arka taraf
Yönetim tarafı: restoran başvuruları ve onayı, kapsama alanı ve bölge yönetimi, ödeme ve mahsuplaşma, bildirim gönderimi, destek akışı. Müşterinin hiç görmediği ama sistemi ayakta tutan katman.
Hadi Yiyelim !!! mobil uygulamaları
Müşteri — Web sitesi, iOS ve Android uygulaması. Aynı sipariş, üç yerde aynı davranış.
Kurye — Kendi uygulaması. Atama, yol ve teslim, hepsi kuryenin telefonunda.
